Wat zijn voedingsvezels en waarom zijn ze interessant?

Voedingsvezels zitten in plantaardige producten, zoals volkoren producten, groente, fruit en peulvruchten. Deze vezels zijn een voedingsbron voor bacteriën in onze darmen. De darmbacteriën fermenteren deze vezels: ze breken ze langzaam af. Tijdens dat proces maken zij korte-keten vetzuren aan. Deze stoffen kunnen ontstekingen remmen en via het bloed zelfs de hersenen bereiken.

Onderzoekers denken daarom dat het eten van meer vezels kan zorgen voor meer van deze vetzuren in de hersenen. Daardoor zouden de hersenen beter beschermd kunnen zijn tegen geheugenproblemen en dementie.

Wat wordt er onderzocht bij PRECODE?

Onderzoekers van PRECODE onderzoeken of voedingsvezels invloed hebben op de hersenen van ouderen. Ze willen weten of deze vezels de werking van de hersenen kunnen beïnvloeden.

Om dat te onderzoeken keken ze niet alleen naar wat deelnemers eten, maar vooral ook naar wat er in de hersenen gebeurt. Zes maanden lang slikten deelnemers twee keer per dag een product met voedingsvezels of een placebo. De deelnemers kregen twee MRI-scans: één aan het begin en één aan het einde van het onderzoek. Tijdens deze scan deden zij een taak die het werkgeheugen flink uitdaagde. De onderzoekers konden zo precies zien welke hersengebieden actief waren. Dit is de eerste keer dat voedingsvezels op deze manier worden onderzocht. De onderzoekers kijken of ze met de MRI scan kunnen zien en meten of voedingsvezels een effect hebben op de werking van de hersenen. Als dit zo blijkt te zijn, kan dit nieuwe kennis opleveren over hoe de hersenen beter beschermd kunnen worden bij het ouder worden.

Een kijkje achter de schermen bij de testdagen in Wageningen

Naast de MRI-scans kwamen de deelnemers naar de Wageningen Universiteit voor een uitgebreide testdag. Deelnemers kwamen nuchter binnen voor een bloed- en urineonderzoek, waarna een ontbijt werd geserveerd. Na het ontbijt deden de deelnemers een cognitieve test. Ook werden lichamelijke metingen gedaan, zoals lengte, gewicht, bloeddruk en grijpkracht.

De ochtend eindigde feestelijk met koffie en muffins. Dit waren niet zomaar muffins, maar blauwe muffins. Deze blauwe muffins hadden natuurlijk een functie: hiermee konden de onderzoekers namelijk meten hoe snel voedsel door het maag-darmkanaal ging. De deelnemers moesten daarom in de gaten houden wanneer hun ontlasting blauw kleurde.

De testdagen werden als erg gezellig ervaren. Er was veel tijd voor gesprekken, waardoor deelnemers en onderzoekers elkaar goed konden leren kennen.

Hoe werden deelnemers geworven?

De onderzoekers hadden contact met 476 geïnteresseerden. De meeste geïnteresseerden kregen eerst een telefoontje. Als iemand daarna nog steeds wilde meedoen, volgde een informatiebijeenkomst op de universiteit. In totaal kwamen 225 mensen naar zo’n bijeenkomst.

Een gemotiveerde en enthousiaste groep van 151 mensen deed uiteindelijk mee aan dit onderzoek. Van deze groep was 48% vrouw en 52% man. Er kwamen 54 deelnemers via Hersenonderzoek.nl. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 69 jaar.

Hoe ver is het onderzoek nu?

De laatste deelnemers hebben het onderzoek eind januari 2026 afgerond. De onderzoekers zijn nu bezig met het analyseren van alle gegevens. Op dit moment zijn er dus nog geen resultaten die zij kunnen delen.

De onderzoekers zijn erg blij en dankbaar dat zo veel mensen hebben deelgenomen aan hun onderzoek.